Overslaan naar inhoud

Additive manufacturing van CubeSats met hoogwaardige polymeren: massabudget tot 50% lager

Samenvatting

Tijdens de jaarlijkse 5e CubeSat Industry Day van de European Space Agency presenteerde Orion Additive Manufacturing GmbH zijn baanbrekende technologie voor het gebruik van hoogwaardige polymeren bij 3D-printen. Dankzij het originele Thermal Radiation Heating-systeem van Orion zijn de eigenschappen van de 3D-geprinte materialen drastisch verbeterd ten opzichte van materialen die met andere technologieën zijn geprint. Recente testresultaten tonen aan dat onderdelen die met de technologie van Orion zijn geprint tot 80% van de theoretische sterkte van spuitgegoten PEEK-onderdelen bereikten. Dit artikel belicht het onderzoek van Orion dat op de CubeSat Industry Day van ESA werd gepresenteerd. Orion laat zien hoe geavanceerde additive-manufacturingtechnologieën en -materialen kunnen worden ingezet om de lanceringskosten van CubeSats sterk te verlagen.


Uitdagingen bij de productie van CubeSats

CubeSats zijn kleine, lichtgewicht satellieten die worden gebruikt voor ruimteonderzoek, aardobservatie, telecommunicatie en een breed scala aan andere doeleinden. Doorgaans hebben ze een levensduur van enkele jaren, waarna ze buiten gebruik worden gesteld door ze bij terugkeer in de atmosfeer te laten verbranden. Ze worden in kleine aantallen geproduceerd, zijn van zeer hoge waarde en vaak sterk afgestemd op hun toepassing. Omdat CubeSats weinig tot geen gevaar voor het menselijk welzijn vormen, maken ze deel uit van een sector die niet sterk gereguleerd is en daardoor veel ruimte biedt voor maatwerk en innovatie. Om ervoor te zorgen dat CubeSats andere satellieten of hardware niet negatief beïnvloeden, zowel tijdens de lancering als in de ruimte, voldoen kwalitatief goede CubeSats aan een strikte reeks ontwerpspecificaties, zoals die oorspronkelijk gepubliceerd door Cal Poly SLO. Dit beperkt ook de afmetingen en het gewicht van CubeSats.

Traditioneel wordt het frame rond een CubeSat gemaakt van aluminium, een van de lichtste materialen die geschikt zijn voor de ruimte. Gewicht is een zeer belangrijke factor in de CubeSat-sector, omdat de lanceringskosten vooral door het gewicht worden bepaald en niet door het volume. In vergelijking met polymeren is aluminium relatief zwaar, desintegreert het langzamer en veroorzaakt het meer vluchtig ruimteafval wanneer de CubeSat buiten gebruik wordt gesteld.

Frames van hoogwaardige polymeren, zoals PEEK, zijn een aantrekkelijker alternatief voor aluminium frames vanwege hun lage gewicht, lage dichtheid en hoge sterkte-gewichtsverhouding. Deze polymeren zijn echter vaak zeer duur, zeker als men rekening houdt met het afval dat bij traditionele productie ontstaat. Net als aluminium frames worden deze PEEK-alternatieven vervaardigd door CNC-frezen en verspanen. Dit zijn subtractieve processen waarbij veel materiaal moet worden verwijderd om de gewenste vorm uit een blok ruw uitgangsmateriaal te snijden, wat duur afval oplevert. Naast verspilling van grondstoffen kennen deze traditionele productiemethoden ook andere beperkingen: onderdelen kunnen alleen volledig massief zijn, het detailniveau is beperkt door het beschikbare gereedschap en het proces is niet ideaal voor het maken van veel varianten of kleine series, omdat de machines voor elk ander onderdeel opnieuw moeten worden ingesteld.

Een alternatieve methode voor het gebruik van hoogwaardige polymeren is 3D-printen, ook bekend als additive manufacturing. Voor de productie van CubeSats is de methode “Fused Filament Fabrication” (FFF) het meest veelbelovend, hoewel er nog een aantal andere populaire additive-manufacturingmethoden beschikbaar zijn, zoals Selective Laser Sintering (SLS). Met FFF-processen kan een verscheidenheid aan onderdelen worden vervaardigd uit een breed scala aan thermoplasten, waaronder PEEK, ULTEM of PC, met zeer weinig afval. Dit is een belangrijk verschil met SLS, dat vaak verspillend omgaat met grondstoffen en waarbij de materiaalkeuze veel beperkter is.

Tot de recente technologische vooruitgang was het vrij moeilijk om met een FFF-proces hoogwaardige onderdelen uit deze hoogwaardige polymeren te produceren. Veel additief vervaardigde onderdelen, vooral die van PEEK, hebben vaak last van “delaminatie”. Dit betekent dat de versmolten lagen die de uiteindelijke vorm opbouwen niet goed aan elkaar zijn gelast. Deze gebrekkige PEEK-onderdelen gedragen zich meer als een stapel losjes verbonden plakken dan als een doorlopend geheel. Deze ongelijke mechanische eigenschappen worden “anisotrope eigenschappen” genoemd en zijn een veelvoorkomend probleem bij geprinte onderdelen van veel fabrikanten. 

Verbetermogelijkheden met additive manufacturing

Omdat elke productiemethode een eigen benadering van het onderdeelontwerp vereist, is het vaak moeilijk om CubeSat-onderdelen die voor traditionele productie zijn ontworpen eenvoudigweg te printen. Additive manufacturing biedt echter wel enkele unieke vrijheden. Vooral met FFF kunnen onderdelen veel complexer zijn en hol worden uitgevoerd. Vaak kunnen bestaande onderdelen ook tot één onderdeel worden gecombineerd, wat de complexiteit vermindert en de assemblage vereenvoudigt. Een mooi voorbeeld hiervan is de ‘kill switch’ in CubeSats, die ervoor zorgt dat het apparaat pas functioneert nadat het is gelanceerd. Momenteel is dit een complexe assemblage van meerdere aluminium framecomponenten, een schakelaar, een veer en een plunjer. Dankzij de ontwerpvrijheid van het FFF-proces kan dit worden teruggebracht tot een standaardschakelaar met een rol, gemonteerd op één enkel framedeel.


Er zijn meerdere framecomponenten nodig
De assemblage van schakelaar, veer en plunjer

Het nieuwe ontwerp, met een schakelaar geïntegreerd in één geprint onderdeel
Naast het verminderen van de complexiteit kan ook meer gewicht worden bespaard door delen van het component hol te laten. Het materiaal aan de buitenzijden van een onderdeel is het belangrijkst voor de benodigde sterkte, terwijl het binnenste materiaal alleen dient om die wanden met elkaar te verbinden. Het verwijderen van het grootste deel van dat binnenste materiaal is een uitstekende manier om materiaalverbruik en onderdeelgewicht te verminderen en is met FFF-processen eenvoudig te realiseren. Waar bijvoorbeeld met SLS gemaakte componenten ofwel één open zijde naar de holtes nodig hebben, ofwel volledig massief moeten zijn, maken FFF-processen volledig ingesloten holle vormen mogelijk. De resulterende luchtzakken veroorzaken geen problemen bij gebruik van deze onderdelen in de ruimte; ook schuimen worden immers vaak in ruimtevaartuigen gebruikt.

De belangrijkste oorzaak van het anisotrope gedrag van 3D-geprinte componenten, delaminatie, is een slechte hechting van de lagen waaruit deze componenten zijn opgebouwd. In tegenstelling tot andere technologieën laat het Thermal Radiation Heating-systeem van Orion de lagen met elkaar versmelten. Deze nieuwe technologie verwarmt het gehele object en richt thermische straling op de vorige laag voordat nieuw materiaal wordt afgezet. Elke laag van het geprinte materiaal wordt met selectieve verwarming tot 300 °C met de vorige laag versmolten. Zo vormen de lagen één sterk en doorlopend onderdeel. Het resultaat zijn sterkere, meer isotrope 3D-geprinte componenten die direct klaar zijn voor gebruik. 

Een 3D-printer voor de ruimte

Wanneer de hierboven beschreven ontwerptechnieken en printtechnologieën worden gecombineerd, kunnen zowel de massa van het frame van een CubeSat als de complexiteit ervan drastisch worden verminderd. In samenwerking met German Orbital Systems, dat regelmatig aluminium CubeSat-frames ontwerpt en bouwt, slaagden de engineers van Orion erin de massa van het frame met 50% te verminderen met behoud van dezelfde stijfheid en oppervlaktekwaliteit. Gezien de kosten van het lanceren van een dergelijke satelliet komt dit neer op een besparing van ongeveer €25.000,- per gelanceerde CubeSat, of biedt het ruimte voor zwaardere inhoud binnen de limiet van 1.33kg per CubeSat. 

Dit wordt mogelijk gemaakt door het Thermal Radiation Heating-systeem van Orion, omdat de unieke technologie zorgt voor een superieure hechtsterkte tussen de lagen. Externe tests hebben aangetoond dat de treksterkte van standaard 3D-geprinte proefstaven met meer dan een factor 4 werd verhoogd. De geteste PEEK-materiaalmonsters bereikten een treksterkte van 72MPa: ongeveer 80% van de theoretische sterkte van PEEK!


Om te waarborgen dat de geprinte CubeSat-onderdelen in de ruimte zouden overleven, werden onderdelen die met de A150-machine van Orion waren geprint getest in de laboratoria van ESA-ESTEC. In een gesimuleerde ruimteomgeving werden de geprinte componenten blootgesteld aan uv-straling, equivalent aan 3,4 keer de zonneconstante, en aan vacuüm, vergelijkbaar met wat CubeSats dagelijks ervaren. Daarna volgde thermische vacuümcycli, met afwisseling tussen -100°C en +100°C. Zelfs na blootstelling aan deze gesimuleerde ruimteomstandigheden veranderden de materiaaleigenschappen van de onderdelen nauwelijks en bleven de componenten functioneel.

Conclusie

Met een geavanceerd additive-manufacturingproces met het Thermal Radiation Heating-systeem van Orion is het mogelijk de massa van het frame van een CubeSat met tot 50% te verminderen, met behoud van dezelfde sterkte en met inachtneming van dezelfde toleranties en eisen als bij traditioneel geproduceerde componenten. Op deze manier vervaardigde onderdelen hebben bewezen bestand te zijn tegen de uitdagingen van de ruimte en kunnen de lanceringskosten per CubeSat met tot €25.000,- verlagen, of meer vrijheid bieden bij de keuze en het gewicht van de payload zonder concessies aan functionaliteit, lanceringskosten of veiligheid, dankzij de sterk isotrope eigenschappen van componenten die met het Thermal Radiation Heating-systeem van Orion zijn geprint.





De ontwerpmethoden van MTC voor additive manufacturing en 3D-printen
DfAM van een onderwatercamerabehuizing voor monitoring van aquacultuur